به نام خدا
منسیوس معتقد است که نیرو در درون قلب موجود است وباید تنها موانع جنبش آن را بر طرف نمود که وسیله بر طرف نمودن آن کردار و گفتا رنیک است. و هم چنین کسی در تمام فضای مابین زمین و آسمان می تواند حکمفرمایی کند. ارای تعالیم منسیوس در اعتماد به فطرت پاک انسان حسن خلق حب حکمت و خرد و صلح دوستی شهرتی بسیار برای او ایجاد کرد تا جایی که او را تالی کنفوسیوس قرار دادند.
به نام خدا
منسیوس به تکرار گفته است بر خلاف تائوئیست ها که طبیعت باطنی انسان مایل به نظم اخلاقی و کمال اجتماعی است پس به جای این که برای شناخت خود نظر به طبیعت اندازیم باید برای شناخت طبیعت به باطن نفس خویش بنگریم. او هم چنین معتقد است که درون قلب هر انسانی نیرویی هنگفت وجود دارد که آن را چی نامیده اند و آن نیرو منبع حیات است. همین عقیده او منشا ظهور فلسفه کنفوسیوس جدید در هزار سال بعد از او گردید.
به نام خدا
منسیوس در تحیرات خود پیوسته علیه جنگ و جدال سخن گفته و جنگ را مانع تشکیل حکومت فاضله مطلوب می داند جنگ را یک کیفر و مجازات جهانی از طرف آسمان می داند. او مانند کنفوسیوس از یک نوع مذهب عرفانی سخن گفته است که محور آن آسمان است آسمانی که می بیند، می شنود و سرنوشت در دست اوست و هر کس اگر در نفس خود بنگرد به راز آسمان پی خواهد برد و از قدرت آسمانی آگاه خواهد شد. آسمان خالق همه حالات درونی و عواطف انسانی است.
به نام خدا
مادر منسیوس می گوید: اختلاف افراد بشری معلول قوای طبیعی که آسمان به آنها عطا کرده نیست بلکه معلول کیفیت اوضاع و چگونگی احوال است به خصوص در مورد نظام حکومت. او هم چنین حصول به مقام خاقان را همراه با یک شرط ضروری می داند حمایت و پاسبانی مردم. گرچه منسیوس درباره صورت اجتماعی معتقد به خط سیستم فئودالیسم بود اما عنصر اصلی و اساسی حکومت مردم را می دانست و به سختی مشاوران پادشاهان را که تفکر ماکیاولی دارند نکوهش می کند و آنها را که اکنون به نام وزیر شایسته نامبرده اند دزدان و غارتگران مردم در گذشته می داند.
به نام خدا
مادر منسیوس در نزد چینیان مثل اعلای وظیفه مادری است. او عمر خود را در طریق طلب علم و آموختن آن به دیگران صرف کرد و در سال 289ق.م وفات یافت. منسیوس اساسا به صلاحیت ذاتی و حسن فطری انسان ایمان داشت و تمثیل آب و سراشیبی را در این مورد بیان می کند. او معتقد است آنان که اندیشه را به کار می گیرند بر آنان که زور را به کار می گیرند غلبه می کنند. او معتقد است که افراد همه دارای مقام بزرگی و جلال نمی شوند به خاطر تاثیر عامل محیط و اوضاع و احوال است.
به نام خدا
هان فی از مکتب تائو آموخته بود درس هایی را می گفت که پادشاه باید هم چون تائو باشد و هرگز در کاری به طور عمیق درگیر نشود و تنها او باید اراده کند و بخواهد چرا که اجرای آن بر عهده وزیران است تا اراده او را به مرحله عمل بیاورند. او معتقد است که حکمران فرزانه کسی است که هر چیز و هر کس را در جای مناسب قرار دهد تا امور خود به خود به نحوی مطلوب جریان یابد. به عبارت دیگر حکمران فرزانه باید قاعده ووتی را رعایت کند. خلاصه آن که این متفکران قانون خواه راه را برای حکومت استبدادی سلاطین هموار کردند. با آن که اولین خاقان چین شی هوانگ تی به سلطنت رسید.
به نام خدا
یکی دیگر از قانون گرایان هان فی بود که در سال 233ق.م فوت کرد او متاثر از اندیشه های کنفوسیوس و تائوئیسم است و اساس تعالیم او عبارت است از این که معتقد بود انسان باالطبع خود خواه و خود پرست و در پی منافع خویش است و اموری چون قبول مذهب و دین- اطاعت از امور سلطان- احترام به والدین و محبت اولاد و ... بر اساس حب نفس و جلب منافع شخصی قرار دارد او می گفت که انسان امروز نمی تواند هم چون انسان ابتدایی زندگی کند و از طریق حفظ رسوم و ارزش های گذشته سعادتمند شود و به این خاطر کسانی چون کنفوسیوس و موتزو را که حفظ اداب و رسوم گذشتگان داشتند را استهزار می کرد.
به نام خدا
قانون گرایان از کنفوسیوس به خاطر این که باید زراعت کنند و به امر تحصیل علم روی آورده اند انتقاد کرد . یکی دیگر از قانون گرایان شن تائو است او پادشاه خویش را راهنمایی می کرد که در افزایش قدرت و استبداد خویش بکوشد تا همه از ترس مطیع شوند.
به نام خدا
برخی از قانون گرایان روشی اختیار کردند که شبیه اصول ماکیاولی است و برخی دیگر روشی شبیه حکومت فاشیست امروز داشتند. آنها معتقد بودند پادشاه باید به میل خود و اقتضای زمان قوانین را وضع یا فسخ کند و آن قوانین باید محکم و پر صلابت باشد تا همواره بشر را به سوی صلاح و خیر راهنمایی کنند خواه به دلخواه و یا زور و اجبار چرا که جامعه بشر هم چون گله ی گوسفندان می ماند. قانون گرایان در طول دو قرن که موسوم به عصر اشفتگی است (425-225ق.م) ظهور کردند و قدرت زیادی در حکومت های مختلف داشتند. یکی از انها به نام شانگ یانگ بود که درسال 338ق.م کشته شد. او پادشاه متنوع خود را اندرز می داد که پادشاه مردم را فقط به زراعت و حصار و جنگ و قتال مشغول دارد.
به نام خدا
مکتب قانون گرایان:
پیروان این مکتب بیشتر از هر کسی به کنفوسیوس تاخته اند و پیروان گوناگون این مکتب در یک عقیده متفقند که نظام خودسر و آشفته فئودالی باید از میان برافتد و به جای آن یک نظام اجتماعی برقرار شود. که بر طبق آن دولت فقط به موجب قانون حکمفرمایی کنند نه بر وفق تشریفات و آداب. از این نظر کنفوسیوس را که حکومت را بر اساس ادب و تشریفات اخلاقی قرار می داد نمی پسندید.
به نام خدا
موتزو معاصران خود را به خاطر بدبینی، سست اعتقادی به پرستش ارواح که خاقان های سلسله شیا انجام می دادند نکوهش می کرد.
روح و جوهره نظریه موتزو اصل محبت و یاری همگانی و متبادل اجر و پاداشی دارد و آن این است که تو چون دیگری را دوست بداری او تو را نیز دوست خواهد داشت، و بالعکس تنفر تو چیزی جز تنفر دیگری به بار نمی آورد.
به نام خدا
موتزو به دو چیز اطمینان داشت.
1- اراده آسمانی می خواهد افراد بشر یکدیگر را دوست داشته باشند.
2- آسمان پشتیبان طریقه اوست. چرا که طریقه او مفید و در جهت اجرای مشیت آسمان است.
به نام خدا
منسیوس از حکمای طریقه کنفوسیوس موتزو را نقد کرد و گفت قاعده او می گوید: همه را یکسان دوست بدار تا جایی برای مهر اختصاصی هم چون پدر به فرزند و .. نمی گذارد حتی به اندازه علاقه ای که حیوانات به فرزند خود دارند. اما قبلا موتزو پاسخی به این جملات داده است و برابر توجیه راه خود ضمانت اجرای آسمانی قایل شده بود.
به نام خدا
موتزو می گوید: تمام تفننات و زواید زندگی شخصی باید به حداقل کاهش یابد تا به مصالح و منافع مشترک و خدمات عمومی صرف شود. حتی تفریح و استراحت را نباید بیش از حد اندازه داشت. کنفوسیوس و تائوئیست ها بر ضد او برخاستند و گفتند او ضد آسایش و فرهنگی است که موجب دلپذیری زندگی می باشد و آنها را قربانی مصالح اقتصادی و مادی کرده است.
به نام خدا
موتزو معتقد بود که وقت و نیروی انسانی در هر جایی نباید تلف شود چه در تشریفات و مناسک مذهبی چه در کفن و دفن مردگان و ... که همه اینها باعث هدر دادن حال- تضییع اقتصادی- اتلاف وقت و نیروی انسانی می شود.
به نام خدا
موتزو به محبت همگانی و همکاری جهانی معتقد است و می گوید زمانی آن محقق خواهد شد که انسان دیگری را چون خود بپندارد، ایالت خود را چون ایالت دیگران بداند و یکدیگر را دوست بدارند. به این خاطر او از تائوئیست ها انتقاد می کرد و می گفت: تائوئیست ها با شعار در اقدام نکردن و ترک فعل، کاری نمی توانند بکنند و کنفوسیوس نیز با سخت گیری و التزام خود به تشریفات و قیود آداب و رسوم، کاری از پیش نمی برد و این در حالی است که جنگ و فساد و مصیبت جهان را فراگرفته است. پس باید همه مردم به جز حاکمان به کار مولد و اشتغال سود بخش در جامعه بدون فاصله طبقاتی و واحد بپردازند.
به نام خدا
موتزو در مورد هدف نوع دوستی خود را با منطق اصالت سودمندی آمیخته و می گفت تمام فجایع و مصیبت های جهان به دلیل آن است که هر کس فقط خود را دوست دارد نه دیگری را و به فکر خود می باشد نه دیگری و خود را از دیگری جدا می داند.
به نام خدا
موتزو دو هدف عمده داشت.
1- پیروان خود را متحد و جامعه ای برادری و اخوت برقرار سازد که همه با هم برابرند.
2- همه افراد مشیت آسمان و اراده ارواح را محترم شمارند.
او معتقد بود سلطان علوی یا آسمان (شانگ تی) مافوق همه است و محبت و خیر محض از جانب او به همه افاضه می شود.
به نام خدا
تعالیم موهیست ها:
موسس این مکتب موتزو یا موتی (468-390ق.م) در قرن پنجم بود که تعالیم او هم چنین با کنفوسیوس رقابت می کرد. او ممعتقد بود حکومت باید تحت قوانین سخت مذهبی اداره شود .او موسسات اجتماعی سلسله چو را انکار می کرد و می خواست جامعه ای بسازد که همه با هم متساوی و بین افراد امتیاز و اختلافی وجود نداشته باشد و همه با هم برادر و برابر باشند در واقع او پیشاهنگ کمونیست است. هر چند مکتب فلسفی او دوام نیاورد و دو هزار سال تنها در میان اندیشمندان اسم او شناخته شده بود اما در فلسفه و مذهب چین شخصی مهم و نقش مهمی داشت. او اندکی بعد از کنفوسیوس در ایالت لو به دنیا آمد و ظاهرا اوایل شیفته مکتب کنفوسیوس بود اما بعدها روی بر گرداند و روش دمکراتیک پیش گرفت.
به نام خدا
تائوئیسم ها طرفدار سادگی و بساطت طبیعی بودند و معتقدند که قوانین و مقررات و باید و نبایدهای اخلاقی سبب انحراف آدمیان شده است. لیکن باید آنها را به حال خود رها کرد تا تائو خود به خود آنها را از بین ببرد و سعادت جانشین، بدبختی شود. آنها نسبت به قواعد اخلاقی، اصول عدالت، محبت، وفاداری خانوادگی و ... که کنفوسیوس بیان کرده بودند به چشم استهزار می نگرسیتند. اگر چه گاهی کلمات و عقاید خود را از زبان کنفوسیوس بیان می داشتند، به خصوص چونگ تزو.
به نام خدا
تزوسو نوه کنفوسیوس یکی از پیشوایان مکتب او محسوب می شود. دو مانع بزرگ در راه انتشار مبادی کنفوسیوس وجود داشت.
1- نظام سلطنتی فئودالی رو به انحطاط بود (403-221ق.م)
2- مکاتب و مذاهب فلسفی و دینی مختلف در آن عصر به وجود آمد که هر یک راه حلی خاص برای مشکلات سیاسی و اخلاقی داشتند.
به نام خدا
مردان برجسته و رقبا و دشمنان مکتب کنفوسیوس:
شاگرد برتر کنفوسیوس تزوکونگ است که سه سال در فراق او به سوگواری پرداخت. شاگردان او هفتاد نفر بودند که تعالیم و روایات منصوب به او را تدوین کردند و کتابهایی چون انالکت- تعالیم مین (چونگ یونگ) علم بزرگ (تاسوئه) و منکیوس (محبت فرزندی) را تدوین کرد . کتاب دیگری به نام شیائو چینگ توسط انها تدوین شد که بسیار محبوب است اما جز کتب چهارگانه نیست. هم چنین کتاب هایی چوت کتاب قوانین و شرایع، سالنامه بهار و پاییز و تفاسیر کتاب چانگ ها نیز به قلم شاگردان اوست.
به نام خدا
مبنای عقیده دینی کنفوسیوس این بود که چون آدمی به درستی قواعد اخلاقی را به عمل آورد بر حسب مشیت آسمان رفتار کرده است. در ظاهر او معتقد به پرستش آسمان بود و بدی خود یک جنبه نبوت قایل بود و همین مساله او را در عداد زعمای بزرگ مذاهب قرار داد. او به تعالیم خود ایمان داشت و آنها را مبتنی بر اساس نهایی طبیعت اشیا می دانست و همین قاعده است که بر آن نام دین نهاد.
به نام خدا
آموزش مذهب:
کنفوسیوس عبادات و مراسم ظاهری را که مخالف با عقل سلیم و ضامن هدف اجتماع نباشد را نمی پسندد. لذا به گناه و ثواب و مسایل مافوق الطبیعه هم اعتقاد ندارد. او حکمت حقیقی را انجام تکالیف از روی صدق و ایمان و انسانیت می داند و معتقد بود احترام به ارواح کافی است. اما با این وجود به پرستش اجداد او ایمان داشت و در مراسم قربانی فعالانه شرکت می کرد.
به نام خدا
کنفوسیوس، ادبی را کاذب می داند که محدود به تشریفات ظاهری است و می گوید اگر انسان به حقیقت انسان نباشد انجام آداب و عبادات برای او چه سودی دارد.
او می گوید: انسان کامل چون به فضیلت نفسانی خود یعنی جین واقف است بالطبع متمایل به عمل نیک لی است. تقوایی کامل است که به مفهومی ثابت پیوسته باشد. محتوای این عبادات نزدیک به مضامین طریقه اوسط بودایی قدیم است.
او می گوید: من از طریق محبت حکت و شجاعت به مقام شرافت انسانی رسیدم.
به نام خدا
کتاب تعالیم مین یا چونگ یونگ که فصل 38 کتاب لی چی (اداب و شعایر) است به مسایل عبادی و فلسفی کنفوسیوس و ارتباط ان با نظم و طبیعت جهانی را با وظایف اخلاقی انسان روشن می سازد.
این کتاب دارای دو بخش قدیم و جدید است تدوین و تایلف بخش قدیم توسط نوه کنفوسیوس و بخش جدید ان حدود قرن دوم ق.م نوشته شده است.
به نام خدا
آثار کنفوسیوس شامل:
شوچینگ = تاریخ
شی چینگ = شعر
لی چی = شعایر
ای چینگ = تبدلات
چون چیو = بهار و پاییز
البته چهار کتاب نخست از اقوال اوست ولی کتاب چون چیو نیز کاملا قلم خود کنفوسیوس است. کتاب لی چی در قرن دوم ق.م در عهد سلسله هان به ظهور رسید و کتاب انالکت یا همان لون یو اقوال او و برخی از شاگردان اوست. در فصل 39 کتاب علم بزرگ یا تاسوئه شامل اداب و شعایر لی چی می باشد و مشتمل بر عقایدی مربوط به اصول شرافت و بزرگواری مخصوصا در راه و روش شاهان و ملوک است. متن کتاب را نواموزان دبستانی می خوانند.
به نام خدا
مبنا و پایه تعالیم کنفوسیوس دو قاعده نظم و تناسب است. او دارای ادب انسانی بود و راز آن را در قلوب انسان ها و چگونگی انتساب آنها به یکدیگر جستجو می کرد.مهم ترین منبع در باره ی کنفوسیوس کتاب آنالکت موسوم به لون یو است که شاگردانش از سخنان او جمع اوری کردند. وی به سال 551 ق.م در شهر لو متولد و در سال 679ق.م از دنیا رفت. خانواده ی او از اشراف بعد اما بعد از مرگ پدر فقر و تهیدست شدند لذا به کارهای سخت روی اورد.او در شعر، موسیقی و تاریخ تبحر داشت و بعد از مدتی شغل دیوانی، وزارت و وزیر اعظم را به عهده گرفت اما در اواخر عمر به تدوین کتاب پرداخت.
به نام خدا
فرقه های شینتو پس از تصویب قانون اساسی ژاپن که ازادی عقیده را به افراد عطا کرده به وجود امدند و قبل از جنگ جهانی تعدا انها به 13 فرقه و بعد از جنگ که حکومت از مذهب جدا شد به 800 فرقه رسید.
شینتو به عنوان فرقه دینی:
پس از ان که مداخله دولت در امور دین شینتو بر طرف شد ان صورت دینی و مذهبی خالص به خود گرفته و غالب مردم اکنون از روی عقیده و ایمان به ان علاقه مند شدند و هر خانه ای برای ان کانون مرکزی به وجود می اورند که ان را کامی دانا می گویند. و در ان الواح یادگاری که اسامی اجداد و صاحب خانه بر ان نقش است نهگداری می کنند. در مواقع عزاداری و ماتم به خصوص در بابر عملیات دینی انجام می دهند. هم چنین در ایام مقدس و ... انجام می دهند.
